Effectief schrijven is ook je schrijfstijl aanpassen aan de opdrachtgever

Iedere communicatiewetenschapper weet het: de tekst die je schrijft moet passen bij de doelgroep. Je moet je doelgroep aanspreken. Je moet weten wie je doelgroep is.

Daar ben ik het zonder meer mee eens. Ook ik heb dat geleerd, en ook ik vraag me altijd af voor wie ik schrijf. In een schoolboek voor het voortgezet onderwijs gebruik je een andere toon als in een persbericht namens de universiteit. Een webtekst voor een ondernemer heeft een andere toonzetting als een artikel voor een medisch vakblad.

Ik zou nog een stap verder willen gaan: je moet je schrijfstijl aanpassen op je doelgroep én je opdrachtgever. Je schrijft immers vaak namens iets of iemand. Schrijf je bijvoorbeeld een webtekst voor een bedrijf, dan moet je je schrijfstijl aanpassen, niet alleen op de doelgroep, maar ook op de identiteit van het betreffende bedrijf, zodat die weerspiegeld wordt in de tekst.

Ik hoor veel klachten over tekstschrijvers die dat laatste niet kunnen. Ze leveren iets in hun eigen stijl. Wel aangepast op de doelgroep, maar het blijft een specifieke stijl. Dat is jammer, omdat de teksten daarmee niet altijd helemaal passen bij het bedrijf.

Hoe belangrijk dat is realiseerde ik mij in een gesprek met een grafisch vormgever. Bij het ontwerpen van een logo maakt zij altijd een paar verschillende logo’s, die ieder de boodschap van het bedrijf uitstralen. De verschillende ontwerpen legt ze voor aan de eigenaar van het bedrijf, die vervolgens een ontwerp kiest. Omdat het ontwerp niet alleen bij de boodschap van het bedrijf moet passen, maar ook bij de gezichten achter het bedrijf. Op dat moment realiseerde ik me dat dat met teksten ook zou moeten. En zo werk ik ook al af en toe. Ik schrijf een stukje van de tekst in verschillende stijlen en laat de opdrachtgever kiezen in welke stijl de definitieve tekst geschreven moet worden. Daarmee maak ik het voor mezelf soms moeilijk omdat die stijl niet altijd de stijl is die ik uit mezelf zou kiezen. Maar het is wel de stijl die het beste past bij de opdrachtgever. En daar draait het uiteindelijk om: een tekst leveren waar de opdrachtgever tevreden over is én die de ontvanger aanspreekt.